1. Eski kıta olarak da adlandırılan anakara
2. Hakkında eski kıtanın yeni dahisi olabilir mi? Oluyor mu yoksa oldu mu? sorularının sorulduğu Trier in Avrupa üçlemesinin sonuncusu olan, Zentropa adıyla da anılan filmi.Üçlemenin diğer filmleri sırasıyla:The Element of Crime , Epidemic Filmin orjinal adı Europa ve 1991 yapımı..
Daha çok politik gerilim olarak adlandırılan filmin en önemli iki unsuru ve de aynı zamanda metaforu olan hipnoz olgusu ve trenler, hemen filmin başında seyircinin karşısına çıkıyorlar ve de tüm film boyunca olanca etkileriyle adeta izleyenin gözüne ve beynine girmeye çalışırcasına orada kalıyorlar.
Bu iki unsuru basit bir şekilde de olsa anlamlandırmak için profesyonel izleyici olmaya ya da sinemacı olmaya gerek yok sanırım.
Hipnoz ikinci dünya savaşında adeta hipnoz etmiş gibi kitleleri kendine bağlayan Nazizim, sadece Alman coğrafyasında ya da Almanlar arasında değil başka milletten insanları da büyüleyen Hitler ve hitlercilik..
Trenler ise Alman mekanizmi ve buna duyulan saygı, güven, yapılanma..Aynı zamanda daha çok modernleşme, daha da özel anlamda endüstri devrimi ve makineşlemeyle birlikte insana da sirayet eden, sadece Almanlar'a özgü olmayan evrensel anlamda bir makineleşme, insanın da bu hale gelmesi..İnsanı insan yaptığına inanılan değerlerin etkisini yitirmesi onların yerini büyük bir makina olarak adlandırılan evrenin ve yine işleyen bir saatin dişlileri gibi varolan insanların alması..Yani sadece bölgesel değil evrensel bir durum da söz konusu..En azından bende bu izlenimi bıraktı.Ki bu iki durum da sadece bizim çağımıza özgü durumlar değil ama şu an için konu dışı olduğu için değinmiyorum..
Bana göre filmin en etkileyici yanı yeni trenin çıkış sahnesidir..karanlık, büyük bir makine ve onu iplerle çeken zayıf insanlar..Fazla söze hacet bırakmıyor zaten..
Lars Von Trier'in taze izlediğim filmi. İddialı olacak ama bütün filmler bir yana Avrupa bir yana dedirtecek kadar farklı bir 'film'? Yönetmen, kişiliğini film boyunca onunla diyaloğa girdirecek kadar ortaya koyuyor(tuhaf cümle oldu, filmin etkisindendir). Film değil, hipnotize seansı sanki ve Trier yukarıdan size bakıp gülüyor. Hele bir sahne var, yapılmak istenenin doruğa çıktığı. Şöyle ki kadın ve erkek konuşuyorlar. Kamera aynı süre ile bir kadına bir erkeğe, bir kadına bir erkeğe.. O saatin geliş gidişleri gibi. Esnediğim zamanlar oldu, çok ilgisiz yerlerde (ben bende değilmişim gibi)gereksiz coşkular da doldu içime. Anlatıcının sesi ve onu kullanış biçimi kilitliyor bir kere. Kahramanın sona yakın sahnelerde patlaması 'nihayet' dedirtiyor. Bir de üzülünce banyo yapan kişinin ilk kez kendini kestiği bir sahne var ki etin yarılması sesiyle birlikte içinize işliyor.
Biliyorum çok dağınık oldu ama olduğu kadar.
Unutmadan, Trier bir de deneysel bir işe girişmiş. Bittikten sonra herkes hipnotize olmuş bir şekilde kalakalacakmış koltuğunda. Gözledim, hemen kalkanlar oldu. %20. Ben istediğim halde kolumu kımıldatamadım. Hatta uzun süre kımıltısız kalmak istedim orada öylece. 3-4 dk sonra kendime geldim. İçimden bir ses kalk lan, kalk, dedi. Filmin de hakkını tam veremedim gibi geldi.
Sonuç söyliyim o zaman, hollywood filmlerini sıkıcı bulan herkesin illaki izlemesi gereken bir film.
(2 puan) |
