debian linux kullanmayi kolaylastirmis, bu konuda cigir acmis bir distro. paket yonetimi ve yapilanmasi ile dependency sorununu ortadan kaldirmis, program kurmayi mac'ten bile daha kolaylastirmis bir distro. oyle bir sekilde yapilandirilmis ki, sonrasinda gelecek olan ve kullanim kolayligi ile kitlelere ulasan ubuntunun yolunu acmis bir distro debian. yani yapisinda, mayasinda kolaylik ve kullanislilik var.
buna ragmen debian projesinin yoneticileri kim bilmiyorum ama, bazi konularda bir isi nasil en zor hale getiririz tadinda hareket ettiklerini gormek zor degil bu yoneticilerin. en basitinden debianin sayfasina girin ve download seceneklerini kurcalayin. ilk basta kolay gibi gorunse de bir sure sonra bir labirentin ortasinda buluyorsunuz kendinizi. testing surumu icin adam akilli bir installer bulamadim, sonra weekly build buldum, o da 35 cd falandi! tum repoyu indiriyorsunuz yani. bunun disinda adam akilli bir aciklama dahi yok ortada. sonradan ogrendim ki en akillica metod once stable surumunu kurup, sonra repolari ekleyip, sonra upgrade etmek lazimmis! olme esegim olme yani. bu repo ekleme olayi da isi bilmeyen adami yildiracak bir sey, cunku debianin uc katmani var, lenny, squeeze ve sid. bunlardan repolari hangisini nasil ekleyeceginizi anlatan adam akilli bir dokuman, klavuz bulmak zor. bakin yok demiyorum, zor diyorum. bir de bu islere yabanci oldugunuzu dusunurseniz, isiniz cok zor yani.
bir misal de nvidia suruculerini yukleme konusundan vermek isterim. bu isin bir debian yolu, bir de nvidia yolu var (kendi ifadeleri). debian yolu cok kolay falan demis pasalar, eyvallah deyip denedim ve uc kere x windowsu kaybettim. bir dolu da is yapiyorsunuz. sonra nvidia yolu neymis dedim, bir farkettim ki, uc satir kod ile cozulen bir seymis bu sorun. o noktada debian yolunun ne demek oldugunu anlamis bulundum.
hakikaten ilginc bir durum, baskalari (ubuntu) senin yaptigin seyi alip ortaligi darma dagin ederken, sen ise elindeki malzemeyi biraz duzenleme ile mukemmele ulastirma opsiyonunu israrla kullanmiyorsun. belki tecrubesiz kullanici istemiyorlardir, o zaman durum baska. ama kurduklari sistemin potansiyeli ortada.
sunu soyleyebilirm debian ile ilgili: eger testing surumlerine adam akilli bir installer yaparlarsa, repository islerini organize ederlerse cok buyuk bir potansiyele ulasabilirler. cunku ozunde debianin testing surumu son derece kararli bir rolling distro ve ortada kolay kurulup yonetilen rolling distro yok (arch var ama ben kolay dedim). ubuntu 6 ayda bir donduruyor her seyi. ayrica 6 ayda bir yeniden yuklemeniz lazim her seyi. bir de bir surumun gayet kotu cikma olasiligi dusunulunce durum daha da kotulesiyor. debianin testing surumu bu konuda cok stabil. hem kullanisliliktan, hem kararliliktan hem de yenilikten gecer not alan bir sistem. sonucta bu isin ozunde community var, ne kadar genis bir kesime ulasirsaniz, o kadar iyidir yani.