goya ve saudek ayarında dehaların bir handikapı da çarpıcılıklarıdır: eserleri çarpıcı oldukları ölçüde büyülemiştir göreni ve arkasında yatan anlamları/çağrışımları/açılımları bu çarpıcılığın duvarını aşamayan gerçekten kavrayamaz.
tabii bir yandan da ne mutlu bu eserlerin görselliğinde yitip gidene, orası ayrı...
"The mouth plays a role in Goya's art more prominent than in that of any other major artist. Mouths leer, grin, gape, gasp, moan, shriek, belch. A hanged man's mouth lies open and a woman reaches up to filch his teeth. Grown men stick fingers in their mouths like sucking infants. Mouths vomit, the sick gushing out of them, and a great furry beast sicks up a pile of human bodies. Mouths guzzle: they guzzle avidly, ferociously, living flesh as well as dead. Saturn grips one of his children in his fists and with his mouth tears him limb from limb.
"In Rubens's version (which Goya would have seen in Madrid), Saturn bends his head over the body, sinks his teeth in the flesh and sucks the spurting blood of his kicking, screaming child. Goya's version shows a bleeding remnant of a body, one of its stumps entering the hoary giant's gaping mouth. Goya's painting of an episode from the sixteenth-century novel El Lazarillo de Tormes is its comic counterpart. The blind old man, wanting to smell out whether his supper has been eaten by the youth Lazarillo, 'forced open my mouth with his hand, and thrust in his nose, which was long and thin, and at the same time had grown another few inches with rage'. 'Those who reach eighty,' reads one of the Caprices commentaries, 'suck little children; those under eighteen suck grown ups. It seems that man is born and lives to have the substance sucked out of him.'
"And mouths are focal points in many scenes other than those actually depicting oral aggression or symbolising oral sexuality. For Goya, to a degree unknown in any European artist before him, habitually relies on the mouth to convey the passion possessing a figure. With other artists facial expression is conveyed by the face as a whole, and by the eyes to more or less the same degree as the mouth. With Goya the mouth dominates the face - and not only the face but the whole body. For, after all, in general painters and sculptors of figure-subjects do not depend primarily on facial expressions to convey the passions animating their actors. Their actors, like actors on a stage who know that their facial expressions are hardly visible beyond the front rows of the stalls, must convey their passions through the gestures of their whole bodies. Goya, however, tends to restrict the body's expressive role."
About Modern Art, David Sylvester
ergenliğimizde de los caprichos tanıştık, usun uykusu canavarlar yaratır bi de zıçarken kitap okuyan adam vardı aman yarabbi.
carlos saura beyefendi' nin goya filmini de anmak lazım, o ne muhteşem renklerdir, ne muhteşem oyunculuktur. saura' nın öteki filmlerindeki gibi duygulara gereğinden fazla epik tatlar yüklenmiş olsa da, gelmiş geçmiş en güzel film müziklerinden birine sahip hak ettiği değeri carlos saura filmleri arasında bile görmemiş bir başyapıttır...
çocukluğumun daha okuma yazma bilmediğim arkaik çağlarından gelen korkunç imgelerin iki nedeni var: bruegel ve goya.
bruegel' in kör dilenci kadın çalışması her gördüğümde altıma sıçmama neden olduğundan daha baskın olsa da, goya' nın satürn tablosu ve uzun saçlı devin ağzıyla kopardığı koldan geriye kalan kanlar sanki daha mistik bir deneyimdi. bunun sebebini aradan 20 sene geçtikten sonra anca keşfedebildim: evde brugel' inkilerin aksine hiç goya tablosu yoktu. abimle goya' lara kütüphanede bizi iştahla bakleyen kitaptan bakardık. çok iyi hatırlıyorum, kitabın her sayfasını teker teker incelerdik, korkunç sahneleri ertelemek istermişçesine saray ressamı ayarında yaptığı kadın portrelerine dalardık. ama en sonunda sanki kitabı okuyup okumamak bizim elimizde değilmiş gibi, satürn' ün delirmiş gözleriyle karşı karşıya gelirdik, colossus' un meydan okuyan poposuyla...
pastoral senfoni' nin fon müziğini oluşturduğu "cak and dı biinstook"ta bile çocukları yiyen dev, colossustu artık.
(0 puan) |
