sosyomat.com

Modern mantığın üzerine geliştirildiği en başarılı mantık kitaplarındandır. Bir diğeri için bkz: şemsiyye

Sen, ben, o aynı mekanda.Daha sonraları dört yapraklı yoncaya da bu isim verilmiştir.
Kitap medreselerde okutulan ilk mantık kitabı olma özelliği taşır ve Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde de medreselerde okutulmaya devam etmiştir.Batı dillerine tercümleri mevcuttur.
Kitabın içeriği;

1- Delalet: Mutabakat, Tazammun ve İltizam

2- Lafızlar (Kavramlar): Müfret ve Mürekkeb"" (basit be bileşik)

2.1- Müfret, küllî ve cüz’î

2.1.1- Küllî, zati ve arazi (beş tümel konusu)

a- Zati, cins, tür ve ayrım.

b- Araz-i hassa ve araz-ı amm (ilinti)

3- Tanım: Had ve resm.

3.1- had, tam ve eksik

3.2- resm, tam ve eksik

4- Önermeler: Yüklemli, şartlı ve unsurları

4.1- Yüklemli önermenin çeşitleri

4.1.1- Olumlu ve olumsuz önermeler

4.1.2- Mahsûre önermeler

4.2- Şartlı önermeler, bitişik ve ayrık şartlı

4.2.1-Bitişik şartlı, gerekli ve raslantılı

4.2.2- Ayrık şartlı, hakikiyye, maniatü’l-cemi ve maniatü’l-hulû

4.3- Tenakuz (Çelişik önermeler)

4.4- Döndürme

5- Kıyas: Kesin ve seçmeli

5.1- Kesin kıyas, beş bölümü

5.2- Seçmeli kıyas

5.3- Kıyasın şekilleri

6- Burhan, (yakiniyyatın bölümleri), cedel, hitabet, safsata(mugalata) ve şiir.

Kaynak: Osmanlı Araştırmaları Vakfı

Vazıı, Aristo, musannıfı Esiru’d-Din Mufaddal Ömer el- Ebheri olan mantık kitabı.

Şerhi niteliğinde olan Ömer el-Kazvini el-Katibi'nin şemsiyye kitabı da tavsiye edilir.