zimbardo deneyi
Zimbardo tarafından Stanford Üniversitesi'nde bir grup zeki, olgun, duygusal açıdan dengeli erkek üzerinde yapılan ve sonuçları itibarıyla son derece önemli olan bir sosyal psikoloji deneyi. Deneyde, denekler yazı tura atmak suretiyle ya 'tutuklu' ya da 'gardiyan' olarak atanmış; 'tutuklular' bir polis tarafından aranmış, evlerinde yakalanmış, kelepçelenmiş, parmak izleri alınmış, gözleri bağlanmış ve 'cezaevine' konulmuştur. 'Gardiyanlara' ise kendi kurallarını koyabilecekleri söylenmiştir. İki hafta süren deneyin daha başlarında bazı tutuklular depresyona girmiş, zihin bulanıklığı ve histeri semptomları geliştirmiş ve bırakılmıştır. Deney öncesinde iyi yürekli, nazik olan 'gardiyanlar' ise acımasız, kalpsiz birer insan olup çıkmıştır. Bu gelişmeler üzerine Zimbardo deneye zamanından önce son vermek zorunda kalmıştır.